Kolory ścierek i mopów to duże ułatwienie, zwłaszcza w profesjonalnym utrzymaniu czystości. Każda barwa może zostać przypisana do innej strefy, dzięki czemu pracownik od razu wie, którym mopem umyć podłogę w toalecie i jakiej ścierki użyć do blatu kuchennego. W ten sposób ogranicza ryzyko pomyłki oraz przenoszenie zanieczyszczeń i drobnoustrojów pomiędzy pomieszczeniami. Jak zorganizować to w praktyce?
Sprawdź: Ściereczki z mikrofibry - czy to najlepsza opcja do sprzątania?
Na czym polega system czterech kolorów w sprzątaniu?
System czterech kolorów polega na wizualnym oznaczeniu akcesoriów przeznaczonych do sprzątania różnych stref. Określonej barwy używa się zawsze w tym samym miejscu. Czerwona ścierka trafia więc do toalety, zielona do kuchni, a niebieska do biura. Podobnie oznacza się mopy, wiadra, butelki ze spryskiwaczem, szczotki i pozostałe akcesoria.
Taki podział ma przede wszystkim zapobiegać zanieczyszczeniom krzyżowym. Dochodzi do nich, gdy brud lub drobnoustroje zostają przeniesione z jednej powierzchni na drugą.
Kolor działa jak szybka instrukcja, której nie trzeba za każdym razem czytać. Ułatwia wdrożenie nowych pracowników, porządkuje wyposażenie i pozwala łatwiej skontrolować sposób wykonywania pracy.
Kolory ścierek do sprzątania - co oznacza każdy z nich?
Najbardziej rozpowszechniony system obejmuje cztery kolory. Konkretne przypisanie może różnić się pomiędzy branżami i obiektami, ale podstawowa zasada pozostaje taka sama. Sprzęt z jednej strefy nie powinien trafiać do innej.
Czerwona ścierka i mop do strefy największego ryzyka
Czerwony kolor jest przeznaczony do powierzchni sanitarnych o najwyższym ryzyku. Taką ścierką czyści się muszle klozetowe, pisuary, deski sedesowe, spłuczki oraz płytki znajdujące się w ich bezpośrednim sąsiedztwie. Czerwony mop zwykle służy do mycia podłogi w toalecie lub całym węźle sanitarnym, zależnie od podziału zapisanego w planie higieny. Nie może później posłużyć do umycia korytarza ani kuchni.
Rozdzielenie toalety od umywalki może wydawać się przesadą, dopóki obie powierzchnie czyści się jedną ścierką. Wtedy zamiast usuwać zanieczyszczenia, rozprowadza się je po baterii, dozowniku mydła i innych miejscach często dotykanych dłońmi. Czerwony sprzęt najlepiej traktować jako wyposażenie zarezerwowane wyłącznie dla najbardziej zanieczyszczonego obszaru.
Żółta ścierka do pozostałych powierzchni sanitarnych
W systemie często stosowanym w hotelach, biurach i obiektach użyteczności publicznej żółty kolor oznacza pozostałą część łazienki. Żółtą ścierką można umyć umywalkę, baterię, kabinę prysznicową, wannę, lustro, półki i płytki oddalone od muszli klozetowej. Jeśli plan higieny osobno wydziela podłogę w tej części pomieszczenia, może przypisać do niej również żółty mop. W wielu obiektach cała podłoga w węźle sanitarnym pozostaje jednak strefą czerwoną.
Nie każdy system przypisuje żółtej barwie dokładnie tę samą funkcję. W niektórych placówkach medycznych oznacza ona strefy kliniczne albo powierzchnie obciążone podwyższonym ryzykiem biologicznym. Jeżeli w obiekcie obowiązuje już plan higieny, należy stosować zapisane w nim oznaczenia.
Zielona ścierka i mop do kuchni oraz stref kontaktu z żywnością
Zielone akcesoria najczęściej przeznacza się do kuchni, zaplecza gastronomicznego, baru, stołówki i innych miejsc związanych z przygotowaniem lub podawaniem żywności. Zieloną ścierką można czyścić blaty robocze, stoły, półki, zewnętrzne powierzchnie urządzeń i wyposażenie dopuszczone do mycia wybraną metodą.
Sam kolor nie sprawia oczywiście, że ścierka nadaje się do powierzchni mającej kontakt z żywnością. Trzeba uwzględnić jej stan, czystość, rodzaj materiału oraz prawidłowy preparat. Jeśli używany środek wymaga spłukania wodą, nie można pominąć tego etapu.
Niebieska ścierka i mop do powierzchni ogólnych
Niebieski kolor przypisuje się często do obszarów o niższym ryzyku. Są to biura, sale, korytarze, recepcje, pokoje hotelowe i części wspólne. Niebieską ścierką czyści się między innymi biurka, szafy, parapety, drzwi, klamki oraz inne elementy wyposażenia, które nie należą do strefy sanitarnej ani kuchennej.
To najbardziej uniwersalna część zestawu, przez co może łatwo prowadzić do nadużyć. Niebieska ścierka nie powinna wędrować po całym budynku tylko dlatego, że pasuje do większości powierzchni. Jeżeli obiekt jest duży, trzeba przygotować odpowiednią liczbę czystych sztuk i ustalić, po jakiej powierzchni lub po którym pomieszczeniu ścierka trafia do prania.
Czy kolory mopów oznaczają to samo co kolory ścierek?
Zasada jest identyczna, jak w przypadku ścierek. Mop używany w toalecie nie powinien później myć podłogi w restauracyjnej kuchni, nawet jeśli został wypłukany. W praktyce wkłady do mopów nie zawsze są wykonane w całości z czerwonego, żółtego, zielonego lub niebieskiego materiału.
Jeśli czerwony mop trafia do niebieskiego wiadra ze wspólną wodą, podział szybko staje się pozorny. W zależności od organizacji pracy osobno oznacza się więc wkłady, wiadra, kuwety, uchwyty, worki na brudne tekstylia i pojemniki używane do przygotowania roztworu roboczego.
Przeczytaj też: Akcesoria do sprzątania - co warto kupić? TOP 8 propozycji
Dlaczego jedna ścierka na całe pomieszczenie to zły pomysł?
Podział na kolory rozwiązuje problem pomiędzy strefami, ale nie zwalnia z wymiany zabrudzonych ścierek i wkładów. Jedna niebieska ścierka nie wystarczy do wszystkich biurek na całym piętrze, podobnie jak jedna żółta nie powinna obsługiwać kolejno kilkunastu umywalek. W pewnym momencie przestaje zbierać zabrudzenia i zaczyna je rozprowadzać.
W profesjonalnym sprzątaniu liczy się nie tylko miejsce użycia, ale też kierunek pracy. Zaczyna się od powierzchni czystszych i przechodzi do bardziej zabrudzonych. Ścierkę warto składać w taki sposób, aby kolejno wykorzystywać jej czyste strony. Gdy wszystkie zostały użyte, powinny trafić do wydzielonego pojemnika na brudne tekstylia. Nie należy ponownie zanurzać mocno zabrudzonej ścierki w czystym roztworze roboczym, ponieważ w ten sposób zanieczyszcza się całą jego zawartość.
To samo dotyczy mopów. Jeden wkład ma określoną wydajność, zależną od rodzaju podłogi, ilości zabrudzeń i przyjętej metody. Po umyciu toalety nie wystarczy opłukać czerwonego mopa i uznać go za gotowy do kolejnego zadania.
Czy system czterech kolorów jest wymagany przez HACCP?
System czterech kolorów często pojawia się w materiałach dotyczących HACCP, dlatego bywa przedstawiany jako bezpośredni wymóg prawny. To zbyt duże uproszczenie. Przepisy nakładają na przedsiębiorców z branży spożywczej obowiązek utrzymania pomieszczeń i wyposażenia w czystości, ochrony żywności przed zanieczyszczeniem oraz wdrożenia procedur opartych na zasadach HACCP. Nie wskazują jednak, że blat musi być czyszczony akurat zieloną ścierką, a toaleta czerwoną.
Kodowanie kolorystyczne jest praktycznym elementem dobrej praktyki higienicznej. Pomaga wykazać, że firma rzeczywiście rozdziela sprzęt używany w kuchni, toalecie i pozostałych pomieszczeniach. Ułatwia też szkolenie personelu oraz kontrolowanie procedur. W gastronomii lub zakładzie produkującym żywność kolor sprzętu powinien wynikać z wewnętrznego planu higieny i przeprowadzonej analizy zagrożeń.
Jak wdrożyć kolory ścierek i mopów w firmie?
Na początku powinno się podzielić obiekt na strefy według rodzaju wykonywanych prac i poziomu ryzyka. W małym biurze wystarczą cztery podstawowe obszary. W szpitalu, zakładzie przemysłowym lub dużej kuchni konieczny może być dokładniejszy podział. Przykładowo surowe mięso i gotowa żywność nie powinny korzystać z jednego zestawu tylko dlatego, że oba miejsca należą do zielonej strefy.
Następnie należy zapisać znaczenie każdego koloru w krótkiej instrukcji. Najlepiej umieścić ją na wózku, w pomieszczeniu gospodarczym i w miejscu przygotowania roztworów roboczych. Same nazwy kolorów to za mało. Zamiast ogólnego zapisu “czerwony - łazienka” lepiej wskazać muszlę klozetową, pisuar, deskę, spłuczkę i najbliższe płytki. Dobrze dodać też napis lub prosty piktogram, aby procedura nie opierała się wyłącznie na rozróżnianiu barw.
Kolejny krok to dopasowanie liczby akcesoriów do powierzchni i częstotliwości sprzątania. Cztery ścierki w czterech kolorach nie wystarczą na cały hotel. Należy uwzględnić zapas czystych tekstyliów, czas prania i możliwość natychmiastowej wymiany zabrudzonego wkładu.
Na końcu pozostaje szkolenie i regularna kontrola. Nowa osoba powinna nie tylko zapamiętać kolory, lecz także wiedzieć, dlaczego stosuje się podział. Gdy rozumie mechanizm zanieczyszczenia krzyżowego, rzadziej traktuje zasady jak zbędną formalność. Warto okresowo sprawdzać stan ścierek i mopów.
Czy system kolorów sprawdzi się także w domu?
Tak, choć nie trzeba od razu tworzyć domowego regulaminu na kilkanaście stron. Czerwoną ścierkę można przeznaczyć wyłącznie do toalety, żółtą do umywalki i kabiny prysznicowej, zieloną do kuchni, a niebieską do mebli i pozostałych powierzchni. Taki podział pozwala uniknąć dość nieprzyjemnej pomyłki, zwłaszcza gdy wszystkie ściereczki z mikrofibry wyglądają po praniu niemal identycznie.
Warto pamiętać o oddzielnym przechowywaniu brudnych ścierek i regularnym praniu. Kolor ułatwia organizację, ale jego największą zaletą jest konsekwencja. Jeżeli raz zielona ścierka trafia do kuchni, a tydzień później do toalety, system przestaje działać.
Polecamy: 5 zasad sprzątania, które ułatwią porządki w mieszkaniu i domu
Jak skompletować zestaw do sprzątania według kolorów?
Najprościej zacząć od trwałych ścierek z mikrofibry w kilku barwach i osobnych wkładów do mopa. Przy większym obiekcie przydadzą się także oznaczone wiadra, pojemniki na brudne tekstylia oraz wózek, który pozwoli rozdzielić wyposażenie. Wszystkie potrzebne akcesoria do sprzątania warto dobierać nie tylko według koloru, ale również rodzaju powierzchni, metody pracy i możliwości prania.
W ofercie TE-CH.pl znajdziesz kolorowe ścierki, mopy, wkłady oraz profesjonalne środki czystości do różnych zastosowań. Jeśli kompletujesz wyposażenie dla firmy, hotelu, szkoły, restauracji lub innego dużego obiektu, skontaktuj się z nami. Pomożemy dobrać produkty do przyjętego systemu higieny i rzeczywistych warunków pracy.
Poradniki o profesjonalnym i domowym sprzątaniu, które mogą Cię zainteresować:
- Dlaczego podłoga jest lepka po umyciu? Przyczyny smug, osadu i szybkiego brudzenia
- Czyszczenie tkanin z silikonu. Jak usunąć silikon z ubrania?
- Jak czyścić drewniane powierzchnie, aby nie uszkodzić drewna?
- Jak nauczyć się sprzątać?
- W jakiej kolejności powinno się sprzątać? Wyczerpujący poradnik
- Jak sprzątać łazienkę szybko i skutecznie? Praktyczny poradnik
- Czym jest zasada 20/10 w kwestii sprzątania?
- Jak sprzątać dom, żeby było czysto?
- Dezynfekcja powierzchni roboczych w biurze – co mówi prawo i dobre praktyki?
- Zestaw do czyszczenia auta - co powinien zawierać?
- Co jest najlepsze do mycia podłóg?
- Jaka ściereczka do mycia szyb? Ścierka z mikrofibry!
- Jak czyścić i konserwować skórę w samochodzie? Czy można używać ściereczki z mikrofibry?
